Δημοσιεύτηκε 3 Οκτωβρίου, 2007
«Συναγερμός» σήμανε χθες νωρίς το πρωί, στον Υδροβιολογικό Σταθμό της Ρόδου, καθώς στην αγορά του νησιού, καταναλωτές, επαγγελματίες ψαράδες και στελέχη του Ενυδρείου της Ρόδου, εντόπισαν μαζί με το μαριδάκι που πωλούνταν και μεμονωμένα μικρά σε μέγεθος ψάρια που ανήκουν στο επικίνδυνο είδος του «λαγοκέφαλου».
Μόνο στον υδροβιολογικό σταθμό της Ρόδου, όπως προκύπτει από την φωτογραφία - ντοκουμέντο που δημοσιεύει σήμερα η «Ροδιακή» παραδόθηκαν 15 τουλάχιστον ψάρια αυτού του είδους, τα οποία πάντως κανείς δεν είναι σε θέση ακόμα να γνωματεύσει επιστημονικώς αν είναι ή όχι επικίνδυνα.
Με κατεπείγον έγγραφό του πάντως ο διευθυντής του Υδροβιολογικού Σταθμού της Ρόδου Δρ. Ανδρέας Σιούλας, το οποίο κοινοποίησε από χθες, σε Νομαρχία, Δήμους, Λιμενικό, Διεύθυνση Αλιείας, Υπουργείο Γεωργίας, Νοσοκομείο, Ιατρικό Σύλλογο Ρόδου, συλλόγους επαγγελματιών και ερασιτεχνών ψαράδων και Εθνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών κ.α. ζητά να ελέγχονται εξονυχιστικά οι ποσότητες ψαριών που διατίθεται στους καταναλωτές και να μην καταναλώνονται τα ψάρια αυτά.
«Δεν έχουμε ενδείξεις ότι και τα μικρά σε μέγεθος ψάρια της κατηγορίας αυτής είναι τοξικά όπως τα μεγαλύτερα, αφού δεν υπάρχουν στην χώρα μας πιστοποιημένα εργαστήρια για να κάνουν τον έλεγχο – δήλωσε χθες ο κ. Ανδρέας Σιούλας που μίλησε στη «Ροδιακή». Όμως, για κάθε ενδεχόμενο και προκειμένου να αποφύγουμε δυσάρεστες ή επικίνδυνες καταστάσεις, είμαστε υποχρεωμένοι να ενημερώσουμε τον κόσμο και τους επιστημονικούς, υπηρεσιακούς ή επαγγελματικούς φορείς που εμπλέκονται να απομονώνουν το συγκεκριμένο είδος ψαριού και σε καμία περίπτωση να μην το καταναλώσουν.
Ο ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΣ ΛΑΓΟΚΕΦΑΛΟΣ
Το πλήρως ανεπτυγμένο τοξικό ψάρι, «Lagocephalus Sceleratus», που έκανε την εμφάνισή του φέτος στις θάλασσές μας το καλοκαίρι του 2005 (κοντά στη Ρόδο), έχει χαρακτηριστεί ανεπιφύλακτα ως ένα άκρως επικίνδυνο τοξικό ψάρι το οποίο αν το καταναλώσει άνθρωπος μπορεί να παραλύσει το μυικό του σύστημα και να τον οδηγήσει στον θάνατο! Για το μικρό σε μέγεθος ψάρι που αλιεύτηκε χθες πάντως, δεν έχει ακόμα επιβεβαιωθεί επιστημονικά αν είναι επικίνδυνο ή όχι.
Το ψάρι έκανε την εμφάνισή του στα νησιά μας, γεγονός που έχει θέσει σε πλήρη επιφυλακή, τις λιμενικές αρχές, το Εθνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών καθώς επίσης και τους επαγγελματίες αλλά και τους ερασιτέχνες αλιείς! Πρόκειται για το νέο στην περιοχή είδος ψαριού «Lagocephalus Sceleratus», το οποίο εξαιτίας δηλητηριώδους ουσίας που περιέχει μπορεί να προκαλέσει ακόμα και θάνατο εάν καταναλωθεί!
Το είδος αυτό, σύμφωνα με το επίσημο έγγραφο του διευθυντή του Υδροβιολογικού Σταθμού Ρόδου, που έχει κοινοποιηθεί προς όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες κατέφτασε στην Ελλάδα από τις τροπικές θάλασσες του Δυτικού Ειρηνικού και του Ινδικού Ωκεανού και από την μελέτη και ανάλυση των δεδομένων που διαθέτει ο ΥΣΡ προκύπτει ότι στο συκώτι, το δέρμα και τα όργανα αναπαραγωγής του περιέχεται η ουσία «τετραδοτοξίνη» που μπορεί να προκαλέσει ακόμα και θάνατο εξαιτίας μυϊκής παράλυσης, αναπνευστικών διαταραχών και ανεπάρκειας κυκλοφορικού.
Το έγγραφο με την ένδειξη εξαιρετικά επείγον, που αποκάλυψε η «Ροδιακή» στις 26 Φεβρουαρίου, είχε κοινοποιηθεί στους:
Εκπροσώπους των αρμοδίων υπηρεσιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δωδεκανήσου, στον πρόεδρο και διευθυντή του ΕΛΚΕΘΕ καθηγητή κ. Γεώργιο Χρόνη, στο Κεντρικό Λιμεναρχείο της Ρόδου, στον Ιατρικό Σύλλογο Ρόδου και στο Γενικό Νομαρχιακό Νοσοκομείο της Ρόδου, ζητώντας έτσι από τον καθένα να λάβει τα μέτρα του αναφορικά με το πρόβλημα αυτό.
Σύμφωνα με τον διευθυντή του ΥΣΡ και την επιστολή που απέστειλε στους παραπάνω φορείς, «το καλοκαίρι του 2005 πρωτοεμφανίσθηκε στα παράκτια νερά της Ρόδου και της Σύμης ένα νέο για την περιοχή είδος ψαριού, που ονομάζεται Lagocephalus sceleratus και ανήκει στην οικογένεια των Τετραοδοντοειδών (Tetraodontidae). Το είδος αυτό είναι τροπικό και απαντά στο Δυτικό Ειρηνικό Ωκεανό και το Ινδικό. Εισέβαλε στην Ανατολική Μεσόγειο αρκετά πρόσφατα, προερχόμενο από την Ερυθρά Θάλασσα μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, έτσι είναι ένας Λεσσεψιανός μετανάστης. Εντοπίσθηκε για πρώτη φορά στη Μεσόγειο το 2003, στα Τούρκικα νερά μπροστά από το νησί της Κω (Akyol et al., 2005). Στη συνέχεια εντοπίσθηκε στα Ελληνικά νερά της Νότιας Δωδεκανήσου, συγκεκριμένα στη Ρόδο (Corsini et al., 2006) (Εικ. 1) καθώς και στη Σύμη και Καστελλόριζο, ενώ αναφέρθηκε και στις Μεσογειακές ακτές του Ισραήλ (Golani and Levy, 2005). Βορειότερα αναφέρθηκε πρόσφατα η ύπαρξη του είδους στην περιοχή του Izmir, Τουρκίας (Bilecenoglu et al., 2006).
Από τα δεδομένα και τις παρατηρήσεις που διαθέτουμε, φαίνεται ότι ο πληθυσμός του είδους αυτού διευρύνεται με γρήγορο ρυθμό στην περιοχή μας. Το μέγιστο σταθερό μήκος φτάνει μέχρι τα 110cm. Τα δείγματα που εξετάσθηκαν στον Υδροβιολογικό Σταθμό της Ρόδου φτάνουν συνήθως τα 40-50cm μήκους και περίπου τα 1000g βάρους.
Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε, σύμφωνα με βιβλιογραφικές αναφορές, ότι, παρομοίως με μερικά άλλα τροπικά είδη της ίδιας οικογένειας Tetraodontidae, το ψάρι αυτό μπορεί να είναι πηγή δηλητηριώδους τροφής για τον άνθρωπο με υψηλό συνδυαζόμενο κίνδυνο θνησιμότητας (Smith & Heemstra, 1986). Περιέχει μια τοξίνη, Τετροδοτοξίνη (tetrodotoxin, TTX) η οποία μπορεί να προκαλέσει θάνατο εξ αιτίας μυϊκής παράλυσης, αναπνευστικών διαταραχών και ανεπάρκειας κυκλοφορικού συστήματος (Field, 1998; Sabrah et al., 2006). Δυο περιπτώσεις δηλητηρίασης ατόμων που κατανάλωσαν το ψάρι αυτό αναφέρθηκαν από το Ισραήλ και το Λίβανο (Golani et al., 2006)»
ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΘΑΝΑΤΩΝ
Σύμφωνα με σχετικά δημοσιεύματα Κρούσματα θανάτων έχουν ήδη καταγραφεί σε χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, συγκεκριμένα 8 στην Αίγυπτο και 2 στο Ισραήλ και για τον λόγο αυτό οι υπεύθυνοι του ΕΛΚΕΘΕ απέστειλαν ενημερωτικό σημείωμα προς τα λιμεναρχεία της χώρας για την ενημέρωση των επαγγελματιών και ερασιτεχνών αλιέων. «Θέλουμε να σας ενημερώσουμε ότι παρομοίως με άλλα τροπικά είδη της οικογένειας “Tetraodontidae”, το συγκεκριμένο ψάρι μπορεί να αποτελέσει πηγή δηλητηριώδους τροφής για τον άνθρωπο, με υψηλό κίνδυνο θνησιμότητας», επισημαίνεται στην ανακοίνωση. Το είδος – αναφέρει το άρθρο -ανήκει στους λεγόμενους «λεσσεψιανούς μετανάστες», τα ψάρια δηλαδή που εισβάλλουν στην Ανατολική Μεσόγειο μέσω της διώρυγας Σουέζ (πήραν το όνομά τους από τον Γάλλο διπλωμάτη και υπεύθυνο για το έργο της διάνοιξης της διώρυγας Ferdinard de Lesseps). Παρά το γεγονός ότι το «Lagocephalus sceleratus» εντοπίστηκε για πρώτη φορά στη Ρόδο το καλοκαίρι του 2005, το τελευταίο διάστημα η ανησυχία των ειδικών αυξήθηκε, καθώς ο πληθυσμός του είδους στις ελληνικές θάλασσες διευρύνεται με ταχείς ρυθμούς.
ΑΥΞΑΝΕΤΑΙ ΚΑΙ… ΠΛΗΘΥΝΕΤΑΙ ΡΑΓΔΑΙΑ
Σε δηλώσεις του ο κ. Σιούλας σημειώνει επίσης ότι «το συγκεκριμένο είδος αρχίζει να πολλαπλασιάζετε με ταχείς ρυθμούς και ο πληθυσμός του διαρκώς επεκτείνεται. Τους τελευταίους μήνες έχουμε συγκεντρώσει τουλάχιστον 10 δείγματα». Ο ίδιος πάντως προσθέτει ότι στις περιοχές του Ινδικού Ωκεανού, το συγκεκριμένο ψάρι θεωρείται είδος... ντελικατέσεν καθώς οι ντόπιοι γνωρίζουν και αφαιρούν τα όργανα του ψαριού που περιέχουν το επικίνδυνο δηλητήριο.
Από το 1869, οπότε και ολοκληρώθηκε η διάνοιξη της διώρυγας του Σουέζ μέχρι σήμερα εκατοντάδες είδη ψαριών μετανάστευσαν από τον Ινδικό και Ειρηνικό Ωκεανό στη Μεσόγειο. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι Λεσσεψιανοί μετανάστες προκαλούν αναταραχές στο σύστημα της ιχθυοπανίδας, όπως το είδος «Fisularia» που εντοπίστηκε στις ελληνικές θάλασσες. Τρέφεται με γόνο και απειλεί με εξαφάνιση παραδοσιακά και «ντόπια» είδη ψαριών.
Πηγή: Εφημερίδα "Ροδιακή"